Cillgold Framework

Brand Concept

Brand Concept

Một người chủ muốn làm lại logo. Người khác muốn sửa bao bì hoặc nâng cấp cửa hàng. Những yêu cầu ấy cho biết họ muốn thay đổi điều gì, nhưng chưa đủ để xác định nên thay đổi theo hướng nào.

Trước khi triển khai, ta cần làm rõ: thương hiệu đang gặp vấn đề gì, muốn tạo ra giá trị gì và muốn được khách hàng ghi nhận như thế nào?

Brand Concept giúp xác lập mục đích để những lựa chọn tiếp theo có chung một hướng.

Trong The 112358 Branding Framework by Cillgold, Concept được ví như hạt giống. Từ hạt giống ấy, thương hiệu phát triển định vị, nền tảng nhận diện, trải nghiệm và cách tổ chức thực hiện.

Brand Concept gồm những phần nào?

Chương này có bốn phần:

Vấn đề → Nguyên nhân → Mục tiêu → Giải pháp.

04 PHẦN CỦA BRAND CONCEPT

  • Vấn đề — Brand Issue

    • Làm rõ bối cảnh, tình trạng và vấn đề trọng tâm cần giải quyết.

  • Nguyên nhân — Brand Insight

    • Tìm bản chất vấn đề từ đối nội và đối ngoại.

    • Xác định nguyên nhân có tác động chính để tập trung xử lý.

  • Mục tiêu — Brand Purpose

    • Xác lập mục tiêu, cô đọng thành ý tưởng chủ đạo và Tagline.

    • Phác thảo định hướng Tư tưởng và Cá tính.

  • Giải pháp — Brand Solution

    • Phác thảo hành trình khách hàng, năm điểm chạm và hướng thiết kế.

    • Chọn những việc lớn cần làm để hiện thực hoá mục tiêu.

Mỗi phần cần có kết luận đủ rõ để làm cơ sở cho phần tiếp theo. Kết quả cần có là một mục đích rõ ràng, một ý tưởng chủ đạo và hướng hiện thực hoá phù hợp.

1. Brand Issue — Vấn đề của thương hiệu

Làm rõ tình trạng trước khi tìm cách giải quyết.

a) Phân tích bối cảnh dự án

Ta cần hiểu thương hiệu đang ở đâu và vì sao người chủ muốn triển khai công việc vào lúc này.

Những thông tin cần xem xét gồm:

  • Câu chuyện thương hiệu: Hình thành như thế nào? Người chủ muốn làm điều gì?

  • Bối cảnh thị trường: Ngành nghề, địa bàn và điều kiện kinh doanh đang có gì đáng chú ý?

  • Khách hàng: Ai sử dụng, ai mua và ai ảnh hưởng đến quyết định?

  • Sản phẩm, dịch vụ: Đang cung cấp gì và dự định phát triển ra sao?

Với thương hiệu chưa bắt đầu kinh doanh, ta làm rõ dự định và những căn cứ đang có. Với thương hiệu đã hoạt động, cần xem thêm thực tế vận hành và phản hồi từ các bên.

b) Xác định vấn đề cần giải quyết

“Cần một logo mới” là yêu cầu công việc. Ta vẫn phải tìm hiểu vì sao cần thay logo.

Có trường hợp hình ảnh hiện tại không còn phù hợp với nhóm khách muốn phục vụ. Có trường hợp người chủ thấy doanh thu giảm và cho rằng đổi logo sẽ giúp bán tốt hơn. Hai trường hợp ấy cần được xem xét khác nhau.

Kết luận cần có: Một phát biểu rõ về vấn đề trọng tâm, kèm những biểu hiện cụ thể để người đọc hiểu tình trạng đang xảy ra.

2. Brand Insight — Làm rõ nguyên nhân

Tìm hiểu điều gì đang tạo ra hoặc duy trì vấn đề.

Thông tin người chủ cung cấp là một nguồn dữ liệu. Ta cần thu thập và đối chiếu thêm từ khách hàng, nhân sự, hoạt động thực tế và bối cảnh thị trường.

Người dùng phương pháp phải tự phân tích và rút ra kết luận, rồi trao đổi với người chủ để thống nhất hướng triển khai. Sự đồng ý của người chủ không thay thế căn cứ cho kết luận. Phần chưa đủ dữ liệu cần được làm rõ thêm.

a) Bản chất vấn đề của đối nội — Internal Insight

Xem những yếu tố bên trong đang tác động đến tình trạng thương hiệu.

Phân tích vấn đề bên trong: Mong muốn của người chủ, cách ra quyết định, khả năng cung cấp và cách nội bộ thực hiện có phù hợp với nhau không?

Kết luận nguyên nhân bên trong: Điều gì đang tạo ra vấn đề? Phần nào cần được hiểu lại, làm rõ hoặc thay đổi?

b) Bản chất vấn đề của đối ngoại — External Insight

Xem nhu cầu và những điều kiện bên ngoài có liên quan.

Phân tích vấn đề bên ngoài: Khách hàng mong muốn gì, lựa chọn ra sao và đang gặp trở ngại nào? Thị trường, đối thủ hoặc đối tác đang tác động thế nào?

Kết luận nguyên nhân bên ngoài: Có điều gì thương hiệu chưa hiểu hoặc chưa đáp ứng phù hợp?

Một hiện tượng chịu tác động từ nhiều yếu tố. Ta chia nhỏ để nhận ra nơi có tác động chính và chọn cách can thiệp hiệu quả.

Kết luận cần có: Nguyên nhân cần tập trung giải quyết và những căn cứ dẫn đến nhận định ấy.

3. Brand Purpose — Mục tiêu của thương hiệu

Từ vấn đề và nguyên nhân, chọn điều thương hiệu cần theo đuổi.

a) Xác lập mục tiêu

Mục tiêu cần nói rõ thương hiệu muốn tạo ra thay đổi gì và cho ai.

Chẳng hạn, một quán cơm phục vụ người làm văn phòng chọn mục tiêu: giúp khách có bữa trưa đủ đầy, yên tâm và còn thời gian nghỉ ngơi.

Mục tiêu ấy giúp người chủ xem xét cả món ăn, thời gian giao nhận và những việc khách phải làm để có được bữa trưa.

b) Ý tưởng chủ đạo của thương hiệu — Brand Concept

Từ mục tiêu, ta cô đọng thành một ý tưởng dẫn dắt thương hiệu.

Với quán cơm trên, ý tưởng chủ đạo là:

“Một khoảng nghỉ được chăm chút.”

Ý tưởng này mở rộng sự quan tâm từ món ăn sang toàn bộ khoảng nghỉ trưa. Nó giúp người thiết kế, người nhận đơn, người nấu và người giao hàng cùng hiểu giá trị cần tạo ra.

Tagline là câu ngắn diễn đạt tinh thần ấy:

“Trọn bữa cơm, nhẹ giờ nghỉ.”

Câu chữ cần được rút ra từ một ý tưởng đã rõ. Nếu mục tiêu còn mơ hồ, một câu Tagline hay cũng chưa đủ để định hướng công việc.

c) Mục tiêu về hình thức nhận diện

Từ Concept, ta phác thảo định hướng cho Tư tưởng và Cá tính:

  • Tư tưởng: Khoảng 2–4 danh từ hoặc cụm danh từ thể hiện điều thương hiệu tin tưởng, coi trọng và theo đuổi.

  • Cá tính: Khoảng 2–4 tính từ mô tả cách thương hiệu thể hiện bản thân.

Ở bước này, ta gọi tên những điều cốt yếu. Đến chương Brand Identity Platform, ta giải nghĩa và hệ thống hoá những từ khoá ấy. Tư tưởng và Cá tính cùng hình thành Hành vi.

Kết luận cần có: Mục tiêu, ý tưởng chủ đạo, Tagline và định hướng ban đầu cho Tư tưởng, Cá tính cùng phục vụ một mục đích.

4. Brand Solution — Cách hiện thực hoá mục tiêu

Phác thảo những việc lớn cần làm để Concept đi vào thực tế.

a) Phác thảo hành trình khách hàng

Xác định những chặng chính từ lúc khách biết đến thương hiệu, tìm hiểu, lựa chọn, sử dụng đến khi cần hỗ trợ.

Ở mỗi chặng, làm rõ khách cần điều gì và thương hiệu cần chuẩn bị gì để đáp ứng.

b) Định hướng bao quát năm điểm chạm

Phác thảo cách thể hiện qua Mắt, Tai, Mũi, Lưỡi và Thân.

Ở bước này, ta làm rõ ba việc:

Điều khách cần cảm nhận → Biểu hiện cụ thể → Việc lớn cần làm.

Cách hiểu và triển khai từng nhóm được làm sâu tại chương Brand Touchpoints.

c) Chọn điểm chạm chủ lực

Chọn những nơi cần ưu tiên: sản phẩm, cửa hàng, bao bì, nhân viên, website, kênh đặt hàng hoặc tài liệu bán hàng.

Ta chọn nơi có tác động lớn đến vấn đề và phù hợp với nguồn lực hiện có. Chỉ triển khai những gì cần thiết.

d) Phác thảo định hướng thiết kế

Làm rõ tinh thần cần thể hiện qua logo, hình ảnh, màu sắc, chất liệu và cách trình bày.

Lựa chọn thiết kế cần giải thích được mối liên hệ với Concept, Tư tưởng và Cá tính đã phác thảo.

Kết luận cần có: Một hướng triển khai đủ rõ để tiếp tục phát triển. Nhiệm vụ và quy trình chi tiết được làm rõ ở những chương sau.

Bốn phần của Brand Concept giúp ta hiểu vấn đề, tìm nguyên nhân, xác lập mục tiêu và phác thảo cách hiện thực hoá. Mỗi kết luận là cơ sở cho phần tiếp theo. Khi hoàn thiện, ta cần có một mục đích đủ rõ để định hướng những lựa chọn về kinh doanh và nhận diện thương hiệu.

Hướng dẫn ứng dụng

Chọn cách bắt đầu

Có hai cách đi vào chương Brand Concept:

  • Từ vấn đề đang gặp: Vấn đề → Nguyên nhân → Mục tiêu → Giải pháp.

  • Từ mục tiêu chủ động: Mục tiêu → Lý do (Nguyên nhân) → Vấn đề cần giải quyết → Giải pháp.

Dù bắt đầu ở đâu, ta vẫn cần đối chiếu cả bên trong lẫn bên ngoài.

Khi giải quyết một vấn đề ngắn hạn, vẫn cần xây dựng lại cho rõ mục đích lớn để chọn cách xử lý thấu đáo. Nếu mục đích đang có vẫn phù hợp, ta khẳng định và giữ vững. Chỉ thay đổi khi có căn cứ.

Chuyển kết luận thành định hướng chung

Người chủ và nhóm điều hành dùng nội dung chương này để xây dựng:

Nội dung ứng dụng

Điều cần làm rõ

Chiến lược kinh doanh sơ bộ

Mục tiêu, vấn đề trọng tâm, giá trị muốn tạo ra, hướng kinh doanh và những việc lớn cần làm.

Định hướng xây dựng nhận diện thương hiệu

Ý tưởng chủ đạo, Tagline, Tư tưởng và Cá tính ban đầu, hướng trải nghiệm và thiết kế.

Từng phòng ban tiếp tục phát triển phần việc theo chức năng. Chiến lược kinh doanh sơ bộ được bổ sung và đối chiếu qua sáu chương còn lại để hoàn thiện chiến lược kinh doanh tổng thể.

Chỉ lập những tài liệu cần dùng. Các kết luận phải đủ rõ để ra quyết định và tiếp tục triển khai.

Hỏi đáp

Brand Concept ở tên chương và trong Brand Purpose khác nhau thế nào?

Tên chương chỉ toàn bộ quá trình làm rõ mục đích tồn tại qua bốn phần.

Brand Concept trong phần Brand Purpose là ý tưởng chủ đạo được rút ra từ mục tiêu đã xác lập.

Thương hiệu đang kinh doanh tốt có cần làm rõ Concept không?

Có, nếu mục đích chưa đủ rõ để định hướng những lựa chọn tiếp theo, nhất là khi mở rộng, phát triển sản phẩm hoặc giao việc cho nhiều người.

Nếu Concept đã rõ và vẫn phù hợp, ta tiếp tục sử dụng. Mức độ cần làm phụ thuộc vào tình trạng thực tế.

Mục tiêu có phải luôn là tăng doanh thu không?

Không. Mục tiêu còn là cải thiện trải nghiệm, thống nhất nội bộ hoặc làm rõ giá trị muốn được khách hàng ghi nhận.

Ta cần chọn điều thương hiệu thực sự muốn giải quyết và có lý do để theo đuổi.

Nếu người chủ nói khác với phản hồi của khách thì tin ai?

Xem cả hai là nguồn dữ liệu cần đối chiếu. Thu thập thêm từ quan sát, nhân sự và hoạt động thực tế để làm rõ sự khác biệt.

Ta kết luận dựa trên căn cứ. Ý kiến của người chủ cần được xem xét cùng những gì thực sự đang diễn ra.

Chưa có Tagline phù hợp thì có thể làm tiếp không?

Có, nếu mục tiêu và ý tưởng đã rõ.

Ta dùng cách diễn đạt tạm thời rồi hoàn thiện câu chữ sau. Một câu nghe hay nhưng không làm rõ thương hiệu muốn làm gì thì chưa đáp ứng nhiệm vụ của Tagline.

Tagline và Slogan khác nhau thế nào?

Trong Phương pháp của Cillgold:

  • Tagline: Cô đọng Concept.

  • Slogan: Diễn đạt thông điệp phù hợp với chiến lược định vị.

Slogan được làm rõ ở chương tiếp theo.

Giải pháp ở chương này cần chi tiết đến đâu?

Đủ để thấy những việc lớn cần làm và lý do lựa chọn.

Các lựa chọn định vị được phát triển tại Brand Positioning. Trải nghiệm được làm sâu tại Brand Touchpoints. Nhiệm vụ, người phụ trách và quy trình được tổ chức tại Brand Action Path.

Khi nào cần xem lại Concept?

Khi mục tiêu, vấn đề nền tảng hoặc căn cứ lựa chọn đã thay đổi.

Khi gặp khó khăn, ta cũng cần quay lại đối chiếu với mục đích lớn. Nếu hướng đi vẫn phù hợp, hãy giữ mục đích và sửa cách thực hiện. Nếu nền tảng đã thay đổi, cần làm rõ lại trước khi quyết định bước tiếp theo.

Khi mục đích đã rõ, ta cần chọn khách hàng, sản phẩm, địa bàn và cách tiếp cận phù hợp để hiện thực hoá.